انتخاب همه‌چیز است؛ نگاهی به کتاب «تئوری انتخاب»

0
89
کتاب تئوری انتخاب نوشته‌ی ویلیام گلسر
براساس تئوری انتخاب، تمامی رفتارهای ما عمدی هستند و در واقعیت درونی‌مان ریشه دارند.

تئوری انتخاب در تعریفی ساده، راجع‌به انتخاب‌های ما در زندگی است. این تئوری درصدد تبیین این موضوع است که ما به‌عنوان یک انسان، برای دست‌یافتن به هدف خود، چگونه و چطور عمل می‌کنیم. براساس تئوری انتخاب، تمامی رفتارهای ما عمدی هستند و در واقعیت درونی‌مان ریشه دارند. این برخلاف نظریه‌ی روان‌شناسانی است که معتقدند انسان تحت‌تأثیر عوامل بیرونی رفتار می‌کند یا توسط آن عوامل کنترل می‌شود.

نویسنده‌ی کتاب

دکتر ویلیام گلسر، نویسنده‌ی کتاب تئوری انتخاب، روان‌پزشک اهل آمریکاست که نظریات ادواردز دمینگ را در زمینه‌ی واقعیت و تئوری انتخاب گسترش داده است. ویلیام گلسر با درمان‌های رایج میان روان‌پزشکان مخالف بود؛ درمان‌هایی که به جای تمرکز بر طبقه‌بندی سندرم‌های روانی و بررسی آن‌ها، فوراً برای بیمار دارو تجویز می‌کردند!

از کتاب چه می‌آموزیم؟

کتاب تئوری انتخاببه ما یاد می‌دهد که فقط خودمان و اعمالمان باعث خوشبختی یا بدبختی‌مان می‌شویم. دیگران نمی‌توانند با تأثیراتی که بر زندگی ما می‌گذارند، ما را خوشبخت یا بدبخت کنند. دیگران فقط یک سری اطلاعات و داده وارد ذهن ما می‌کنند و این اطلاعات به‌خودی‌خود چیزی را رقم نمی‌زنند. این کتاب به ما نشان می‌دهد انتخاب‌های جنون‌آمیز و اشتباه ما در کجا ریشه دارند و چطور می‌توانیم انتخاب‌های بهتری داشته باشیم‌.

تفاوت نظریه‌ی مازلو و گلسر

برخلاف مازلو که معتقد بود نیازها «سلسله‌مراتب» دارند و تا یکی از آن‌ها اشباع نشود، نیاز دیگر در وجود ما سربرنمی‌آورد، گلسر معتقد است که اولویت نیازها برای هر فرد متفاوت است. هستند کسانی که برای عشق خود، از جان می‌گذرند (اولویت نیاز ارتباطی بر نیاز زنده ماندن) و هستند کسانی که برای به دست آوردن قدرت، نزدیکان خویش را به قتل می‌رسانند (اولویت نیاز به قدرت بر نیازهای ارتباطی).
این نیازها و اولویت‌ آن‌ها نسبت به یکدیگر، تعیین‌کننده‌ی انتخاب‌های مهم زندگی ما هستند.

دنیای کیفی

طبق نظریه‌ی انتخاب، بخش قابل‌توجهی از تفاوت آدم‌ها در ادراک واقعیت به دنیای مهم و خاص آن‌ها برمی‌گردد که «دنیای کیفی» نام دارد. این دنیای کوچک شخصی که هرکس اندکی پس از تولدش آن را در حافظه خلق می‌کند و در طول زندگی به خلق آن ادامه می‌دهد و گاهی آن را دوباره خلق می‌کند، از گروه کوچکی از عکس‌ها تشکیل شده است که بهترین راه ارضای نیازهای اساسی را نشان می‌دهند. این عکس‌ها سه چیز را به تصویر می‌کشند: 1- آدم‌هایی که بیش از دیگران خواهان بودن با آن‌ها هستیم؛ 2- چیزهایی که بیش از چیزهای دیگر خواهان داشتن آن‌ها یا تجربه‌کردنشان هستیم؛ 3- عقاید یا نظام‌های عقیدتی که بر بخش اعظم رفتار ما حاکم هستند.

انسان‌ها عمدتاً چیزی در مورد نیازهای اساسی خود نمی‌دانند. آن‌ها فقط می‌دانند چه احساسی دارند و همیشه می‌خواهند تا حد امکان احساس خوبی داشته باشند.

بخش‌های تشکیل‌دهنده‌ی کتاب

تئوری انتخاب در سه بخش و سیزده فصل نوشته شده است:

1) نظریه

  • نیاز ما به روان‌شناسی جدید
  • نیازهای بنیادین و احساسات
  • دنیای مطلوب شما
  • رفتار کلی
  • همخوانی در شخصیت و قدرت نیازها
  • تعارض و واقعیت‌درمانی
  • خلاقیت

2) کاربست تئوری در عمل

  • عشق و ازدواج
  • خانواده، شما و اعتماد
  • آموزش تحمیلی، آموزش و پرورش و مدارس کیفی
  • تئوری انتخاب در محیط کار

3) کاربست

  • اجتماع مطلوب و شایسته
  • تعریفی دوباره از آزادی شخصی شما

در فصل «عشق و ازدواج» آمده است: «هنگامی که با نظریه‌ی انتخاب آشنا نیستید و در اوایل رابطه با هم اختلاف‌نظر دارید، به جای آن‌که بفهمید ریشه‌ی این اختلاف به تفاوت دنیاهای کیفی شما برمی‌گردد، به روان‌شناسی کنترل بیرونی رو می‌آورید و سعی می‌کنید طرف مقابل را تغییر بدهید.»

براساس این کتاب هدف هر رفتار، ارضای یکی از پنج نیاز اساسی ماست: عشق و احساس تعلق، قدرت، تفریح، آزادی، بقا و زنده ماندن. تئوری انتخاب معتقد است هنگامی که افراد در ارضای نیازهای خود ناکام می‌شوند، دست به رفتار می‌زنند. یعنی رفتار و عمل خاصی را انتخاب می‌کنند تا شاید بدان وسیله، نیازشان را برآورده کنند. این رفتار، هدفمند بوده و هدفش ارضای نیاز موردنظر است.

مترجم کتاب

دکتر علی صاحبی روان‌شناس است. او دوره‌های رسمی «شناخت‌درمانی» را زیر نظر «آلبرت آلیس» گذرانده و گواهی رسمی «طرحواره‌ی درمانی» را از «جفری یانگ» گرفته است. صاحبی در سال 2006 به جنبش روان‌شناسی مثبت‌نگر تئوری انتخاب و مؤسسه‌ی واقعیت‌درمانی ویلیام گلسر پیوست. در سال 2008 با دریافت مجوز رسمی از دکتر ویلیام گلسر، مرکز آموزش واقعیت‌درمانی ایران را بنیانگذاری کرد.

مؤسسه‌ی آموزش تئوری انتخاب ایران، عهده‌دار آموزش‌های رسمی مؤسسه‌ی بین‌المللی ویلیام گلسر است و تئوری انتخاب و کاربست‌های آن در مشاوره، آموزش و پرورش و مدیریت را در سراسر ایران ارائه می‌دهد.

از ایشان تاکنون بیش از 40 کتاب و 35 مقاله به چاپ رسیده است.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید